Πνευματικότητα-Θρησκευτικότητα-Καζαντζάκης και Κρήτη

 

50 χρόνια Ορθόδοξος Ακαδημία Κρήτης

 30 χρόνια Διεθνής Εταιρεία Φίλων Νίκου Καζαντζάκη 

Την Παρασκευή 9 Φεβρουαρίου 2018, με τη συμμετοχή πολλών συνέδρων, άρχισαν οι εργασίες του Πανελλαδικού διήμερου Συμποσίου, με τίτλο: «Πνευματικότητα – Θρησκευτικότητα – Καζαντζάκης και Κρήτη», που διοργάνωσε η Ορθόδοξος Ακαδημία Κρήτης (ΟΑΚ), σε συνεργασία με τη Διεθνή Εταιρεία Φίλων Νίκου Καζαντζάκη (Δ.Ε.Φ.Ν.Κ.), στο πλαίσιο του συνεορτασμού των δύο φορέων από της ιδρύσεώς τους και με τη βοήθεια της Περιφέρειας Κρήτης-Περιφερειακή Ενότητα Χανίων και του Εργαστηρίου Μελέτης Γλώσσας και Λογοτεχνίας στην Εκπαίδευση του Πανεπιστημίου Κρήτης.  

     Σκοπός του Συμποσίου ήταν να παρουσιαστεί και να αναλυθεί από διακεκριμένους επιστήμονες και εισηγητές, η πνευματική διάσταση της σκέψης του μεγάλου συγγραφέα, καθώς και η στενή σχέση του με την ιδιαίτερη πατρίδα του. Οι εργασίες του Συμποσίου ολοκληρώθηκαν το Σάββατο 10 Φεβρουαρίου 2018, στις εγκαταστάσεις της ΟΑΚ, με την πραγματοποίηση της μουσικής εκδήλωσης «Τραγουδώντας την Άβυσσο», από το μουσικό σχήμα “The Vamos Ensemble” και με την ευγενική οικονομική υποστήριξη του Δήμου Πλατανιά.

     Κατά την Εναρκτήρια Συνεδρία, ο Γενικός Διευθυντής της ΟΑΚ Δρ Κωνσταντίνος Ζορμπάς, αφού καλωσόρισε τους παρευρισκομένους και εξέφρασε τη χαρά του για την πραγματοποίηση του Συνεδρίου, τόνισε πως, «Ο Καζαντζάκης μας θυμίζει ότι αν θέλουμε να αναθεωρήσουμε τη στάση μας σε αυτό που βλέπουμε, θα πρέπει να αναθεωρήσουμε τη στάση μας ως προς το πως το βλέπουμε. Πρέπει να αλλάξουμε τη νοοτροπία μας για το πως κατανοούμε τα πράγματα και συμπεριφερόμαστε έναντι του κόσμου που μας περιβάλλει, το πως χρησιμοποιούμε τη γνώση και τις ικανότητές μας για να καταστήσουμε βιώσιμη την κοινωνία μας και να ενισχύσουμε παντοιοτρόπως τη ζωή!». Κλείνοντας τους συλλογισμούς του, ο Δρ Ζορμπάς, σημείωσε και τα εξής: «Πρέπει να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και τις φωνές μας για τον Νίκο Καζαντζάκη. Η Ελένη Καζαντζάκη διατηρούσε πάντοτε καλές σχέσεις με το Ίδρυμα, επισκέπτονταν την Ακαδημία και είχε συχνή επικοινωνία με τον μακαριστό Κισάμου και Σελίνου κυρό Ειρηναίο (Γαλανάκη) και συνομιλούσαν αρκετά για το έργο του συγγραφέα. Υπάρχει μάλιστα το εξής τηλεγράφημα στο αρχείο της Ακαδημίας, το οποίο εστάλη την ημέρα της κηδείας της και το οποίο κατέληγε με την εξής φράση: «…θα ενώσουμε την προσευχή μας με εκείνους, που θα ικετεύσουν τον φιλάνθρωπο θεό, να προσλάβει στο φως του ελέους του την ψυχή της γυναίκας, που στάθηκε με αφοσίωση στο πλευρό του ανθρώπου, ο οποίος Τον αναζήτησε όσον ελάχιστοι και που ελπίζουμε πως ευλογήθηκε, να θεάται τη δόξα Του».

     Στη συνέχεια, ο κ. Απόστολος Βουλγαράκης, Αντιπεριφερειάρχης Χανίων, ευχαρίστησε την ΟΑΚ για την πραγματοποίηση του παρόντος Συνεδρίου, καθώς και τους παρευρισκομένους για την παρουσία τους, τονίζοντας πως, «στην εποχή μας έχουμε μεγαλύτερη ανάγκη από ποτέ τις αξίες και τις αρχές που διέπουν το έργο του Καζαντζάκη», αυτού του  «ογκόλιθου του νεότερου νεοελληνικού πολιτισμού και όχι μόνο, του Κρητικού και συνάμα Έλληνα, του Έλληνα και συνάμα παγκόσμιου, στον οποίο η έννοια του χρέους που διαπερνά το έργο του, βρίσκεται στη βάση της βαθύτερης ουσίας του ανθρώπινου όντος».

     Αμέσως μετά, ο κ. Ιωάννης Μαλανδράκης, Δήμαρχος Πλατανιά, εξήρε το έργο της Δ.Ε.Φ.Ν.Κ., που εργάζεται ακαταπόνητα για τη διεθνή προβολή του καζαντζάκειου έργου και συνεχάρη την ΟAK για την πρωτοβουλία και την πραγμάτωση του παρόντος Συνεδρίου, τονίζοντας πως ο Δήμος Πλατανιά θα συνεχίζει να στηρίζει τέτοιες πρωτοβουλίες που προάγουν τον Πολιτισμό.

     Ακολούθως, ο κ. Γιώργος Στασινάκης, Πρόεδρος της Δ.Ε.Φ.Ν.Κ., εξέφρασε τη χαρά του και ευχαριστώντας την ΟΑΚ για την υλοποίηση του παρόντος Συνεδρίου παρουσίασε συνοπτικά το έργο της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη (Δ.Ε.Φ.Ν.Κ.) ανά τον κόσμο.

      Αμέσως μετά, ο Δρ Ζορμπάς ανέγνωσε τον Χαιρετισμό της κ. Γιούλης Ιεροπετριτάκη, Προέδρου του Ελληνικού Τμήματος της Δ.Ε.Φ.Ν.Κ., η οποία δεν μπόρεσε να παρευρεθεί στην εκδήλωση και στη συνέχεια, ενώ ο κ. Σήφης Μιχελογιάννης, Υπεύθυνος Τομέα Κρήτης της Δ.Ε.Φ.Ν.Κ., παρουσίασε συνοπτικά τη δράση των μελών της Δ.Ε.Φ.Ν.Κ. στην πόλη των Χανίων.

     Ακολούθως, ο κ. Μιχάλης Ταρουδάκης, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Μουσείου Νίκου Καζαντζάκη, χαιρέτισε τις εργασίες του Συνεδρίου και εξέφρασε τις ευχαριστίες του για την πρόσκληση από την ΟΑΚ.

     Αμέσως μετά, πραγματοποιήθηκε το Θεατρικό Δρώμενο: «Όταν ο μικρός πρίγκιπας συνάντησε τον κύριο Καζαντζάκη», βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Χρήστου Τσαντή, από τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Κολυμπαρίου. Οι μαθητές τραγούδησαν και στη συνέχεια παρουσίασαν μία καζαντζακική προσέγγιση της νοητής συνάντησης του Καζαντζάκη με τον ήρωα του Αντουάν ντε Σαίντ Εξυπερύ, εκφράζοντας την υπέροχη αυτή συνάντηση μέσα από τα μάτια τους.

     Κεντρικός Ομιλητής της βραδιάς ήταν ο κ. Αντώνης Σανουδάκης, Επίτιμος Καθηγητής Πατριαρχικής Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Κρήτης, συγγραφέας και ερευνητής, με θέμα: «Ο Νίκος Καζαντζάκης και η Κρήτη». Ο κ. Σανουδάκης παρουσίασε το ιστορικό περιβάλλον της εποχής του Καζαντζάκη και πως αυτό επέδρασε στο καθολικό έργο του, καθώς και την άρρηκτη σχέση του με την ιδιαίτερη πατρίδα του, την Κρήτη. Παράλληλα, ο κ. Σανουδάκης τόνισε τη διάσταση της ελευθερίας του ανθρώπου στο έργο του Καζαντζάκη, καθώς και την αναστάσιμη προοπτική.

     Ακολούθησε γόνιμη και εποικοδομητική συζήτηση με το κοινό.

     Κατά τη δεύτερη ημέρα του Συμποσίου, το Σάββατο 10 Φεβρουαρίου 2018, στην Α΄ Συνεδρία με γενική θεματολογία Καζαντζάκης και Κρήτη και συντονιστή τον κ. Ερατοσθένη Καψωμένο, ο κ. Σήφης Μιχελογιάννης, Υπεύθυνος Τομέα Κρήτης της Δ.Ε.Φ.Ν.Κ., στο θέμα του: «Το αγωνιστικό πνεύμα στα έργα του Νίκου Καζαντζάκη», παρουσίασε τη διάσταση του αγώνα στο έργο του Καζαντζάκη.

     Αμέσως μετά, ο κ. Εμμανουήλ Χαλκιαδάκης, Διδάκτωρ Ιστορίας Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ., Διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, παρουσίασε την ομιλία του «“Βίοι Παράλληλοι”: Νίκος Καζαντζάκης, Παντελής Πρεβελάκης και η σχέση τους με τη Νεότερη Ιστορία της Κρήτης», αναλύοντας τη στενή σχέση των δύο ανδρών, καθώς και τα κοινά χαρακτηριστικά στη λογοτεχνική τους γραφή.

     Κατά τη Β΄ Συνεδρία και με γενική θεματική Καζαντζάκης αέναος ταξιδευτής, ο συντονιστής κ. Αντώνης Σανουδάκης, έδωσε το λόγο στον κ. Ερατοσθένη Καψωμένο, Ομότιμο Καθηγητή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Πρόεδρο της Εταιρείας Κρητικών Σπουδών - Ιδρύματος Καψωμένου, ο οποίος στην ομιλία του: «Ο Νίκος Καζαντζάκης και ο κρητικός πνευματικός πολιτισμός», ανέλυσε τη βαθύτερη πνευματική σχέση του συγγραφέα με τον κρητικό πολιτισμό και τις πανανθρώπινες αξίες –όπως την αξία του ανθρώπου– όπως αυτός εκφράζεται μέσα από το έργο του.

     Στη συνέχεια, η κ. Αλεξάνδρα Ζερβού, Καθηγήτρια Κλασικής Φιλολογίας και Παιδικής Λογοτεχνίας Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Κρήτης, παρουσίασε την ομιλία της με θέμα: «Η Ομηρική Μετάφραση του Νίκου Καζαντζάκη και του Ιωάννη Θ. Κακριδή, σήμερα: Επιδράσεις και Αντιδράσεις», αναλύοντας τις επιδράσεις που άσκησε η ομηρική μετάφραση των δύο μεγάλων μορφών, καθώς και τις αντιδράσεις που εκείνη προκάλεσε στο κοινό της εποχής, ενώ η κ. Ελπινίκη Νικολουδάκη-Σουρή, Αφυπηρετήσασα Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας και Παιδικής Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, έκανε λόγο για τον αγώνα για ανεξαρτησία και το όραμα για την Κρήτη στο έργο του Καζαντζάκη, στην ομιλία της με θέμα: «Η έννοια της πνευματικότητας και οι εκδοχές της στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη Καπετάν Μιχάλης». Στη συνέχεια, κ. Νικόλαος Παπαδογιαννάκης, Καθηγητής του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης, παρουσίασε την ομιλία του με θέμα: «Οι φωνές του τόπου και οι φωνές των ανθρώπων στο έργο του Νίκου Καζαντζάκη», περιγράφοντας το ανθρωπογεωγραφικό τοπίο της εποχής του συγγραφέα.

     Μετά το τέλος της Β΄ Συνεδρίας έγινε η Προβολή του Ντοκιμαντέρ παραγωγής ΕΡΤ3, με τίτλο «Πάνω απ’ όλα το έργο», με σύντομη παρουσίαση από τον Δημοσιογράφο και Μουσικό κ. Αλέξανδρο Τριανταφύλλου.

     Κατά την απογευματινή Γ΄ Συνεδρία, με γενική θεματική: Η πνευματικότητα στον Νίκο Καζαντζάκη και συντονιστή τον κ. Γιώργο Στασινάκη, η κ. Ρούλα Βουράκη, Εκπαιδευτικός στον Ιδιωτικό Τομέα, μίλησε με θέμα: «Νίκος Καζαντζάκης: ρευμάτων στοχαστής και θηρευτής του αγνώστου», αναλύοντας τις επιδράσεις που δέχθηκε ο συγγραφέας από τα σύγχρονα ρεύματα της εποχής του, ενώ η κ. Μαριάνθη Παπαδάκη, Φιλόλογος, στην ομιλία της με θέμα: «Ο Φτωχούλης του Θεού του Νίκου Καζαντζάκη –Ο χριστιανός άγιος και ο ασυμβίβαστος συγγραφέας σε κοινή πορεία–», μίλησε για την αγάπη του Νίκου Καζαντζάκη προς το πρόσωπο του αγίου Φραγκίσκου. Τέλος, ο κ. Χρήστος Τσαντής, Ψυχολόγος, ερευνητής και συγγραφέας, παρουσίασε το θέμα: «Η κρητική ματιά του Νίκου Καζαντζάκη –Η οικουμενική διάσταση ή η οικουμενικότητα της σκέψης του–», αναλύοντας την οικουμενικότητα της προσωπικότητας του Κρητός συγγραφέως.

     Μετά την ολοκλήρωση της Γ΄ Συνεδρίας, πραγματοποιήθηκε η Τιμητική Εκδήλωση, στην οποία η Δ.Ε.Φ.Ν.Κ. τίμησε την ΟΑΚ, με τιμητική πλακέτα, για τη συνολική και σημαντική προσφορά της στη διάδοση και προβολή της καζαντζακικής σκέψης, καθώς και τον Ελληνογαλλικό Σύλλογο Χανίων και τον Σύλλογο Αποφοίτων της Ελληνογαλλικής Σχολής. Παράλληλα, η ΟΑΚ τίμησε Δ.Ε.Φ.Ν.Κ, «για την αδιάλειπτη τριακονταετή προσφορά της και την ακαταπόνητη μεταλαμπάδευση της οικουμενικής σκέψης του μεγάλου Κρητός Νικολάου Καζαντζάκη, ανά τον κόσμο», με πλακέτα που παρέδωσε ο Δήμαρχος Πλατανιά, κ. Ιωάννης Μαλανδράκης, στον κ. Γιώργο Στασινάκη, Πρόεδρο της Δ.Ε.Φ.Ν.Κ.

     Κατά την κορύφωση της βραδιάς, ο Γενικός Διευθυντής της ΟΑΚ, Δρ Κωνσταντίνος Ζορμπάς, απήγγειλε αποσπάσματα από τα έργα του Καζαντζάκη «Καπετάν Μιχάλης. Ελευτερία ή Θάνατος» και «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», ενώ η Μουσική εκδήλωση «Τραγουδώντας την Άβυσσο» από το μουσικό σχήμα “Vamos Ensemble” και με την ευγενική οικονομική υποστήριξη του Δήμου Πλατανιά, έκλεισε με τον ομορφότερο τρόπο και μέσα σ’ ένα εορταστικό κλίμα τις εργασίες του Συμποσίου, με τους ήχους από τον μελοποιημένο Καζαντζάκη και τον χορό του Ζορμπά.