Η Ι. Μητρόπολις Κισάμου και Σελίνου, από την αρχή της Αρχιερατείας του Σεβασμ. Ειρηναίου, ανέπτυξε ευρύτατο παιδευτικό και προνοιακό έργο υπέρ της νεότητας και μάλιστα εκείνης της υπαίθρου, με ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνική εκπαίδευση και στη διευκόλυνση νεανίδων, να φοιτήσουν στη Δευτεροβάθμια και στην Ανώτατη εκπαίδευση. Προς τα τέλη της δεκαετίας του 1970 το έργο αυτό είχε ατονίσει - οι συνθήκες επέβαλαν αναζήτηση νέων μορφών επικοινωνίας της Εκκλησίας με τους νέους ανθρώπους.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 η ΟΑΚ υιοθέτησε μελέτη του τότε Γεν. Διευθυντού της Αλεξ. Παπαδερού για την ίδρυση Ευρωμεσογειακού Κέντρου Νεότητας στην Κρήτη και τη Γαύδο. Σε δυο διαδοχικές φάσεις η ΟΑΚ αγόρασε στην περιοχή Νωπηγείων, στον Κόλπο Κισάμου, έκταση 170 στρεμμάτων, που εκτείνεται σε 200 μέτρα κατά μήκος της ακτής, απλώνεται ανηφορικά προς την κορυφή του λόφου και προσφέρει πανοραμική θέα. Η ΟΑΚ διέθεσε τον όμορφο αυτό τόπο για τις εγκαταστάσεις του ΕΚΝ στην Κρήτη, με την προοπτική να αναπτυχθούν δραστηριότητές του και στη νήσο Γαύδο.

Στις 6 Ιουνίου 1988, ύστερα από εισήγηση του Γενικού Διευθυντού, το Συμβούλιο της ΟΑΚ, υπό την προεδρία του Σεβασμ. Μητροπολίτου Κισάμου και Σελίνου Ειρηναίου, αποφάσισε την ίδρυση του Ευρωμεσογειακού Κέντρου Νεότητας, ως Παραρτήματος της ΟΑΚ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 13 του Οργανισμού του Ιδρύματος. Από το 1990 άρχισαν εργασίες για μια πρώτη διαμόρφωση του χώρου, τοποθετήθηκαν σκηνές και πραγματοποιούνται τοπικές και διεθνείς Κατασκηνώσεις Εργασίας.

Με τη βοήθεια νέων και νεανίδων από 43 χώρες της Ευρώπης και της Μεσογείου συνεχίσθηκαν τα επόμενα χρόνια διάφορες εργασίες: Στοιχειώδεις εγκαταστάσεις διαμονής και διατροφής, αναγκαία έργα υποδομής, διάνοιξη δρόμων, περίφραξη ολόκληρης της έκτασης. Φυτεύθηκαν ελαιώνας, αμπέλι, καρποφόρα και άλλα δέντρα και φυτά. Οικοδομήθηκαν το Εκκλησάκι της ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ, κατοικίες προσωπικού, γραφεία και λιθόκτιστο υπαίθριο θέατρο 1000 και πλέον θέσεων, που εγκαινιάσθηκε τον Μάϊο του 1992 και υπηρετεί έκτοτε καλλιτεχνικά προγράμματα του ΕΚΝ και της ευρύτερης περιοχής.

Στόχος είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη μορφωτικών προγραμμάτων για παιδιά και εφήβους γύρω από τους δυo βασικούς άξονες του ΕΚΝ, που είναι η κοινωνικότητα και η δημιουργικότητα. Η οικουμενικότητα του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας παρέχουν τις πνευματικές προϋποθέσεις για υπέρβαση προκαταλήψεων και αντιπαλοτήτων, για προσωπική προαγωγή σε πνεύμα αγαπητικής αναστροφής, για σεβασμό της ετερότητας, ετοιμότητα για μάθηση και συνεργασία και για συνανάπτυξη με αρχές και αξίες που έχουν βεβαιωμένη εγκυρότητα και υπόσχονται μια συμβίωση των ανθρώπων με ειρήνη και δικαιοσύνη.

Ανάμεσα στις προτεραιότητες του Κέντρου είναι η μέριμνα για τα ελληνόπουλα της ανά τον κόσμο διασποράς. Το Κέντρο προσφέρει ευκαιρίες για αμοιβαία επικοινωνία και για γνωριμία με τους τόπους προέλευσης των προγόνων τους, με την ιστορία, τον πολιτισμό και τη σύγχρονη ζωή της Ελλάδας.

Μορφή: Ο χώρος προβλέπεται να διαμορφωθεί σε ένα διεθνές ΧΩΡΙΟ ΤΩΝ ΝΕΩΝ, το οποίο θα συνδυάζει βιώσιμα στοιχεία της παράδοσης με όσα από τα σύγχρονα κρίνονται αναγκαία και χρήσιμα. Μια αρχιτεκτονική Μελέτ第 - πρόταση επεξεργάσθηκε στο ΕΚΝ η Αρχιτεκτονική Σχολή του Graz της Αυστρίας. Μέρος της Μελέτης έχει ήδη πραγματοποιηθεί.

Ορισμένοι από τους προσεχείς στόχους του ΕΚΝ είναι:

• Να αναπτυχθούν τα κύρια γνωρίσματα και οι ζωτικές λειτουργίες ενός κρητικού χωριού (πλατεία, καφενείο, ταβέρνα, πηγή (ήδη έτοιμη), αλώνι (έτοιμο), φούρνος, πατητήρι (ήδη έτοιμο), μεταξουργείο, Μεσογειακό Μελισσοκομικό Ινστιτούτο και άλλα.
• Να δημιουργηθούν εγκαταστάσεις για διανυκτέρευση 250 νέων σε δίκλινα ή πολύκλινα δωμάτια.
• Να δημιουργηθούν Πολυμορφικά δωμάτια για 20-30 ενήλικες, που θα φιλοξενούνται περιοδικά στο Κέντρο για να προσφέρουν τη γνώση και την εμπειρία τους στους νέους και να συμβάλουν στη δημιουργία κατάλληλης «περιπατητικής» παιδευτικής ατμόσφαιρας.
• Να λειτουργήσει τμήμα έρευνας - Βιβλιοθήκη (εξειδικευμένη σε προβλήματα νέων).
• Να ανεγερθεί αίθουσα πολλαπλών χρήσεων (500 θέσεις).
• Να γίνουν εγκαταστάσεις για αθλήματα (παλαιά και σύγχρονα στην ξηρά και στη θάλασσα), διευκολύνσεις για ορειβασία κ.ά.
• Να λειτουργήσουν εργαστήρια δημιουργικής δραστηριότητας και επαγγελματικής κατάρτισης (κεραμική, ξυλουργείο - ξυλογλυπτική, καλαθοπλεκτική, κατεργασία ημιπολύτιμων λίθων, σιδηρουργείο, ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά όργανα, οπτικο-ακουστικά, κ.λπ.).
• Να καλλιεργηθούν οι τέχνες: Θέατρο, μουσική, ζωγραφική, γλυπτική, λαϊκή χειροτεχνία, μουσική και χοροί της Κρήτης κ.λπ.

Ο προσωρινός τίτλος ΕΥΡΩΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟ (ευρωπαϊκό-μεσογειακό) δεν είναι αποκλειστικός: τονίζει μόνο τον κύριο σκοπό του Κέντρου, που είναι να ασχοληθεί πρωτίστως με προβλήματα, ανάγκες και προκλήσεις που απασχολούν τους νέους της Ελλάδας και των λοιπών ευρωπαϊκών και μεσογειακών χωρών. Φυσικά το Κέντρο παραμένει ανοικτό για συνεργασία με νέους και Οργανώσεις νέων από άλλες ηπείρους.

Μορφή συμμετοχής: Προς το παρόν το ΕΚΝ δέχεται κατά κανόνα μόνον οργανωμένες Ομάδες. Ατομική συμμετοχή είναι δυνατή μόνον σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Η συνήθης παραμονή κάθε Ομάδας Εργασίας στο Κέντρο είναι 3 βδομάδες, εκτός και αν συμφωνηθεί διαφορετικά. Για σχετικές συνεννοήσεις οι ενδιαφερόμενοι απευθύνονται στη Γραμματεία της ΟΑΚ.

Ηλικία συμμετεχόντων: 17-30 ετών.
Βασικός όρος: Αποδοχή των προς το παρόν πολύ λιτών δυνατοτήτων για διαμονή και διατροφή, του πνεύματος και των κανόνων συμβίωσης και συνεργασίας, συμβολή στη ζωή του Κέντρου και της ευρύτερης περιοχής, ενεργός συμμετοχή στα παιδαγωγικά και πολιτιστικά προγράμματα του ΕΚΝ και της ΟΑΚ.

Δαπάνες: Τα έξοδα ταξιδίου προς και από το Κέντρο αναλαμβάνουν οι νέοι ή οι Οργανώσεις τους. Για τη διαμονή-διατροφή και διακίνηση εντός Κρήτης συμφωνείται μια εισφορά, προς κάλυψη τουλάχιστον μέρους των δαπανών.